EDTA Nedir?
EDTA (Etilen Diamin Tetraasetik Asit), metal iyonlarını bağlama özelliğine sahip güçlü bir şelatlayıcı (kompleks oluşturucu) ajandır. Hem endüstriyel hem de laboratuvar ortamlarında yaygın olarak kullanılan bu kimyasal bileşik, özellikle metal iyonlarını stabilize etme ve çökelmesini önleme amacıyla tercih edilmektedir. Genellikle beyaz kristal toz formunda bulunan EDTA, suda sınırlı çözünürlüğe sahip olup tuz formları (disodyum EDTA, tetrasodyum EDTA gibi) suda daha kolay çözünmektedir.
EDTA, birçok sektörde kaliteyi artırmak, ürün stabilitesini sağlamak ve metal kaynaklı istenmeyen reaksiyonları engellemek amacıyla kullanılan önemli bir kimyasal hammaddedir. Kozmetik, ilaç, gıda, su arıtma ve temizlik sektörlerinde geniş kullanım alanına sahiptir.
Bir poliaminokarboksilik asit ve bir etilendiamin türevidir.
Kullanılan Diğer İsimleri Nelerdir?
- Edetik Asit
- EDT
- Etilendiamintetraasetik Asit
- Edathamil
- Titriplex
- EDTA Asit
- Şaloks
- Sekestri Asit
- Tetrin Asit
- Havidote
- Warkeelate Asit
- Trilon BS
- Celon A
- Asit Edetik
- Asit Edeticum
- Şelatlama Ajanı
- Edetat Kalsiyum
- Edetat Disodyum
- 60-00-4
Kimyasal Özellikleri Nelerdir?
Bu bileşiğin en belirgin kimyasal özellikleri aşağıdaki gibidir.
- EDTA Formülü : C₁₀H₁₆N₂O₈
- Yoğunluğu : 1,46 g/cm³ (20 °C ) tür.
- Kaynama noktası : 434,18 °C dir.
- Erime noktası : 250 °C dir.
- Molekül ağırlığı : 292,24 g/mol
- Cas numarası : 60-00-4
- Renksiz, kristal, katı görünümündedir.
EDTA Uygulama Alanları Nerelerdir?
- Gıdalarda şelat oluşturucu ve antioksidan madde olarak kullanılarak renk ve lezzeti korur.
- Kozmetiklerde ve şampuan, yüz kremleri, duş jelleri, deodorantlar gibi çeşitli kişisel bakım ürünlerinde kullanılmaktadır.
- Kurşun zehirlenmesinin tedavisinde kullanılmakta olan bir bileşiktir.
- Kabızlık, karın ağrısı, yorgunluk gibi rahatsızlıklarda kullanılan ilaçlarda bileşen olarak kullanılır.
- Meyve ve sebzelerde enzimatik esmerleşme reaksiyonlarını engellemeye yardımcı olur.
- Kağıt ve kağıt hamuru sektöründe kullanılmakta olan bir bileşiktir.
- Renkli fotoğrafik malzeme işleme işlemlerinde ağartma maddesi olarak kullanılır.
- Tekstil sektöründe metal iyonlarının safsızlaştırılması sırasında oluşan renk değişimini engeller.
- Atık su arıtma sistemlerinde şelat oluşturucu madde olarak kullanılmakta olan bir bileşiktir. Edta hem amin hem de Karboksilik Asit içerir ve buda metal iyonlarına bağlanmasını sağlar. Kurşun, kobalt, civa, kadminyum gibi metal iyonlarını emerek nötrleştirir ve ters ozmoz ile suyun arıtılmasını sağlar.
- Laboratuvarlarda metal iyonlarını toplamak için kullanılmakta olan bir kimyasal maddedir. Kan alma tüplerinde bulunur.
- Enerji santrallerindeki kazanların temizlenmesinde kullanımı mevcuttur.
- Nikel ve bakır gibi metallerin titrasyonu işlemlerinde indikatör olarak kullanılmakta olan bir bileşiktir.
- Bazı tahıl ürünlerinde lezzet artırıcı ve koruyucu madde olarak kullanılmaktadır.
- Göz damlalarında kullanılmakta olan bir bileşiktir.
- Kan antikoagülanlarında şelatlama maddesi olarak kullanılır.
- Deterjanlarda ve ev temizlik ürünlerinde ağartma ve köpürtme maddesi olarak kullanılmakta olan bir kimyasal maddedir.
- Tarım sektöründe, gübredeki metal mikro besinleri sağlamak için kullanılmakta olan bir bileşiktir.
- Margarin ve mayonezlerde bitkisel yağın bozulmasını engeller.
- Terapötik formülasyonlarda şelatlama maddesi olarak kullanılmakta olan bir bileşiktir.
- Kontakt lens solüsyonlarında bileşen olarak kullanılmaktadır.
- Odun hamuru işlemlerinde şelatlama maddesi olarak kullanılmakta olan bir bileşiktir.
- Endüstride metal kirleri çözmek için kullanılmaktadır.
En Çok Kullanım Alanı Neresidir?
En yaygın kullanım alanları arasında Temizlik, Endüstri, Kozmetik, Gıda, İlaç sektörü bulunmaktadır.
Fiyat Ve Satışını Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Üretiminde kullanılan kimyasalların fiyatları arttıkça EDTA fiyatı da artacaktır.
Kullanım alanlarının artması EDTA satışı ve fiyatını artıracaktır.
Fiyatlarına etki eden faktörler arasında en göze çarpan arz/talep dengesinde meydana gelen aksaklıklardır. Arz talebi karşılayamaması durumunda fiyatlar yükselecektir.
Aynı zamanda nakliye fiyatlarının artması da kimyasalın fiyatını artıracaktır.
Kimyasal maddeler uluslararası standartlara uygun ambalajlar ile paketlenmiş olup, 1 gramlık ambalaj da olabileceği gibi 1 tonluk ambalaj da olabilir. Ambalajsız satışı da yapılmaktadır.