Çinko Sülfat Heptahidrat Nedir?
Çinko Sülfat Heptahidrat, çinko, sülfat ve yedi molekül kristal suyu içeren inorganik bir çinko tuzudur. Kimya, tarım, hayvan besleme, su arıtma ve çeşitli endüstriyel uygulamalarda kullanılan bu bileşik, özellikle çinko kaynağı olarak önem taşır.
Genellikle renksiz kristaller veya beyaz kristal toz şeklinde bulunan Çinko Sülfat Heptahidrat, suda kolay çözünür. Çözünürlüğü sayesinde çinkonun sıvı formülasyonlara aktarılmasında ve uygun üretim süreçlerinde kullanılabilir.
Çinko Sülfatın susuz, monohidrat ve heptahidrat gibi farklı formları bulunmaktadır. Heptahidrat formu, içerdiği kristal suyu nedeniyle diğer formlardan farklı molekül ağırlığına ve kütle başına düşen çinko oranına sahiptir. Bu nedenle ürün seçimi ve dozaj hesaplamalarında hidrat formunun doğru belirlenmesi gerekir.
Çinko Sülfat Heptahidratın Kullanılan Diğer İsimleri
Çinko Sülfat Heptahidrat aşağıdaki isimlerle de anılabilir:
- Zinc Sulfate Heptahydrate
- Zinc Sulphate Heptahydrate
- Zinc Vitriol
- Zinc Sulfate 7H₂O
- Çinko Sülfat 7 Sulu
- Çinko Sülfat Yedi Sulu
- Çinko(II) Sülfat Heptahidrat
Ticari ürünlerde “Çinko Sülfat” adı tek başına kullanıldığında farklı hidrat formlarıyla karşılaşılabilir. Sipariş öncesinde kimyasal formülün, CAS numarasının ve ürünün teknik özelliklerinin kontrol edilmesi önemlidir.
Çinko Sülfat Heptahidratın Kimyasal Özellikleri
Çinko Sülfat Heptahidratın temel kimyasal ve fiziksel özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.
<table style="border-style:none;" border="0" cellspacing="3" cellpadding="0"><tbody><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>Özellik</strong></span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>Bilgi</strong></span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Kimyasal adı</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Çinko Sülfat Heptahidrat</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">İngilizce adı</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Zinc Sulfate Heptahydrate</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Kimyasal formül</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">ZnSO₄·7H₂O</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Molekül ağırlığı</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">287,54 g/mol</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">CAS numarası</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">7446-20-0</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">EC numarası</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">231-793-3</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Fiziksel görünüm</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Renksiz kristaller veya beyaz kristal toz</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Koku</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Kokusuz</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Yoğunluk</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Yaklaşık 1,97 g/cm³</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Erime davranışı</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Yaklaşık 100 °C'de kristal suyu kaybı ve faz değişimi</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Kaynama noktası</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Yaklaşık 280 °C olarak bildirilen değerlerde bozunma söz konusudur; normal bir kaynama noktası olarak değerlendirilmemelidir</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Su çözünürlüğü</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Yüksek; 20 °C'de yaklaşık 54 g/100 mL</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Etanolde çözünürlük</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Pratik olarak çözünmez</span></p></td></tr></tbody></table>Bu değerler yaygın olarak tanımlanan heptahidrat formuna aittir. Ticari ürünlerin saflığı, nem durumu ve analiz sonuçları üretici spesifikasyonlarına göre doğrulanmalıdır.
Kristal suyu: Formüldeki 7H₂O, bileşiğin kristal yapısında bulunan yedi molekül suyu ifade eder. Isıtma veya uygun olmayan depolama koşulları bu suyun kaybına ve ürün özelliklerinin değişmesine neden olabilir.
Çinko oranı: Saf Çinko Sülfat Heptahidratın teorik elementel çinko oranı yaklaşık %22,7'dir. Gerçek değer, ürünün saflığına ve analiz sonuçlarına bağlıdır.
Çinko Sülfat Heptahidrat Ne İşe Yarar?
Çinko Sülfat Heptahidratın başlıca işlevi, farklı üretim süreçlerine çözünür bir çinko kaynağı sağlamaktır. Kullanım alanına göre şu amaçlarla değerlendirilebilir:
- Bitki besleme uygulamalarında çinko sağlamak.
- Hayvan besleme formülasyonlarında uygun çinko kaynağı olarak kullanılmak.
- Endüstriyel çözeltilerde çinko bileşiği kaynağı olarak görev yapmak.
- Uygun su arıtma ve kimyasal proseslerde kullanılmak.
- Kimyasal üretim ve laboratuvar uygulamalarında başlangıç maddesi veya reaktif olarak değerlendirilmek.
- İlgili kalite standardını karşılayan ürünlerde farmasötik veya beslenme amaçlı formülasyonlara katkı sağlamak.
Kullanılacak ürünün saflığı ve kalite sınıfı, uygulamanın gerekliliklerine göre seçilmelidir. Endüstriyel sınıf ürünlerin tarım, hayvan besleme veya farmasötik uygulamalara otomatik olarak uygun olduğu varsayılmamalıdır.
Çinko Sülfat Heptahidrat Kullanım Alanları
Çinko Sülfat Heptahidratın Tarım ve Bitki Beslemede Kullanımı
Çinko, bitkilerin büyüme ve gelişme süreçlerinde ihtiyaç duyduğu temel mikro besin elementlerinden biridir. Çinko Sülfat Heptahidrat, uygun bitki besleme ürünlerinin hazırlanmasında çözünür çinko kaynağı olarak kullanılabilir.
Toprakta veya yetiştirme ortamında çinko eksikliği görülen durumlarda, uygun gübre formülasyonlarında değerlendirilmesi mümkündür. Uygulama yöntemi; bitki türüne, toprak özelliklerine, yetiştirme koşullarına ve eksikliğin seviyesine göre belirlenmelidir.
Çinko Sülfat Heptahidratın heptahidrat formu, aynı miktardaki susuz Çinko Sülfata kıyasla daha düşük elementel çinko oranına sahiptir. Bu nedenle gübre formülasyonu hazırlanırken yalnızca toplam ürün miktarı değil, gerçek çinko içeriği de hesaplanmalıdır.
Yaprak uygulamalarında veya diğer besleme yöntemlerinde aşırı doz, bitkilerde fitotoksisiteye neden olabilir. Uygulama miktarı ürün etiketi, analiz sonuçları ve uygun tarımsal tavsiyeler doğrultusunda belirlenmelidir.
Çinko Sülfat Heptahidratın Hayvan Besleme ve Kimya Sanayisindeki Kullanımı
Çinko Sülfat Heptahidrat, uygun kalite ve saflık koşullarını karşılaması halinde hayvan besleme premikslerinde çinko kaynağı olarak değerlendirilebilir. Çinko, hayvanların normal büyümesi ve çeşitli biyolojik işlevleri için gerekli bir mikro besin elementidir.
Hayvan yemlerinde kullanılacak ürünlerin ilgili mevzuata uygun olması ve hedeflenen hayvan türü için belirlenen çinko seviyelerini karşılaması gerekir. Ürünün heptahidrat formu ve analiz edilmiş çinko oranı, formülasyon hesabında dikkate alınmalıdır.
Kimya sanayisinde ise Çinko Sülfat Heptahidrat, çinko içeren çözeltilerin hazırlanmasında ve belirli üretim proseslerinde kullanılabilir. Uygulama alanına bağlı olarak saflık, çözünürlük, çözeltinin pH değeri ve diğer iyonlarla uyumluluk gibi özellikler önem kazanır.
Çinko Sülfat Heptahidrat ile Diğer Çinko Sülfat Formları Arasındaki Fark
Çinko Sülfat farklı miktarlarda kristal suyu içeren formlarda bulunabilir. En yaygın karşılaşılan formlar susuz, monohidrat ve heptahidrat yapılardır.
<table style="border-style:none;" border="0" cellspacing="3" cellpadding="0"><tbody><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>Özellik</strong></span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;text-align:center;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>Susuz Çinko Sülfat</strong></span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;text-align:center;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>Çinko Sülfat Monohidrat</strong></span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;text-align:center;"><span style="font-size:12.0pt;"><strong>Çinko Sülfat Heptahidrat</strong></span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Kimyasal formül</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">ZnSO₄</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">ZnSO₄·H₂O</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">ZnSO₄·7H₂O</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">CAS numarası</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">7733-02-0</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">7446-19-7</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">7446-20-0</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Molekül ağırlığı</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">161,44 g/mol</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">179,47 g/mol</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">287,54 g/mol</span></p></td></tr><tr><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Teorik çinko oranı</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Yaklaşık %40,5</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Yaklaşık %36,4</span></p></td><td style="border-style:none;padding:1px;"><p style="line-height:normal;margin-bottom:.0001pt;"><span style="font-size:12.0pt;">Yaklaşık %22,7</span></p></td></tr></tbody></table>Formlar arasındaki en önemli fark, kristal suyu miktarı ve buna bağlı elementel çinko oranıdır. Aynı miktarda ürün kullanıldığında her form aynı miktarda çinko sağlamaz. Bu nedenle formülasyon ve dozaj hesaplamalarında ürünün tam kimyasal formu esas alınmalıdır.
Çinko Sülfat Heptahidrat Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Çinko Sülfat Heptahidratın doğru ve güvenli şekilde kullanılması için aşağıdaki kriterler dikkate alınmalıdır:
- Ürün formu: Etikette ZnSO₄·7H₂O ve CAS 7446-20-0 bilgileri doğrulanmalıdır.
- Saflık: Uygulama alanına uygun kalite sınıfı seçilmelidir.
- Çinko oranı: Dozaj hesaplamaları ürünün gerçek analiz değerine göre yapılmalıdır.
- Nem ve kristal yapı: Depolama sırasında ürünün fiziksel özelliklerini koruması sağlanmalıdır.
- Uyumluluk: Diğer kimyasallarla karıştırılmadan önce proses uyumluluğu değerlendirilmelidir.
- Belgeler: Teknik Bilgi Formu (TDS), Güvenlik Bilgi Formu (SDS) ve Analiz Sertifikası (COA) incelenmelidir.
Ürün tozunun solunması solunum yollarını tahriş edebilir; göz ve cilt teması da tahrişe neden olabilir. Çinko Sülfat Heptahidrat sucul canlılar için zararlı olduğundan döküntülerin kanalizasyona, toprağa veya su kaynaklarına ulaşması önlenmelidir. Kullanım sırasında ürünün güvenlik belgelerinde belirtilen önlemler uygulanmalıdır.
Çinko Sülfat Heptahidratın Depolanması ve Ambalaj Özellikleri
Çinko Sülfat Heptahidrat, kapalı ambalajında, kuru ve iyi havalandırılan bir ortamda muhafaza edilmelidir. Nem ve uygun olmayan sıcaklık koşulları kristal yapısını etkileyebileceğinden ürünün üretici tarafından belirtilen depolama koşullarında tutulması önemlidir.
Ambalaj, ürünün nem almasını ve yabancı maddelerle kirlenmesini önleyecek şekilde kapalı tutulmalıdır. Depolama alanı su kaynaklarından ve drenaj hatlarından uzak olmalı; döküntülerin çevreye yayılması engellenmelidir.
Ambalaj tipi ve miktarı tedarik edilen ticari ürüne göre değişebilir. Depolama sürecinde ürün etiketi, parti bilgileri ve ilgili güvenlik belgeleri erişilebilir durumda tutulmalıdır.
Çinko Sülfat Heptahidrat Fiyatını Etkileyen Faktörler
Çinko Sülfat Heptahidrat fiyatı; saflık derecesine, üretim kalitesine, kullanım amacına, ambalaj miktarına ve sipariş hacmine göre değişebilir. Tarım, hayvan besleme, endüstriyel proses veya özel kalite gerektiren uygulamalar için sunulan ürünler arasında teknik ve ticari farklılıklar bulunabilir.
Satın alma sırasında yalnızca kilogram fiyatını karşılaştırmak yeterli değildir. Ürünün gerçek çinko oranı, analiz belgeleri, nem özellikleri, ambalaj koşulları ve kullanım amacına uygunluğu birlikte değerlendirilmelidir.
Arnis Kimya A.Ş. üzerinden Çinko Sülfat Heptahidrat tedariki değerlendirilirken kullanım alanının, istenen kalite sınıfının, ambalaj ihtiyacının ve gerekli analiz belgelerinin belirtilmesi uygun ürünün belirlenmesine yardımcı olur.
Çinko Sülfat Heptahidrat Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Çinko Sülfat Heptahidratın kimyasal formülü nedir?
Çinko Sülfat Heptahidratın kimyasal formülü ZnSO₄·7H₂O şeklindedir. Formüldeki yedi su molekülü kristal yapısında bulunan suyu ifade eder.
Çinko Sülfat Heptahidratın CAS numarası nedir?
Çinko Sülfat Heptahidratın CAS numarası 7446-20-0'dır. Susuz ve monohidrat formlarının CAS numaraları farklı olduğundan sipariş sırasında ürün formu kontrol edilmelidir.
Çinko Sülfat Heptahidrat suda çözünür mü?
Evet. Çinko Sülfat Heptahidrat suda kolay çözünür. Bu özelliği, çinko içeren çözeltilerin ve uygun formülasyonların hazırlanmasında kullanılmasını sağlar.
Çinko Sülfat Heptahidrat hangi alanlarda kullanılır?
Tarım ve bitki besleme, uygun hayvan besleme ürünleri, kimya sanayisi ve belirli endüstriyel proseslerde kullanılabilir. Kullanım alanı, ürünün saflık derecesine ve ilgili mevzuata uygunluğuna bağlıdır.
Çinko Sülfat Heptahidrat ile Çinko Sülfat Monohidrat aynı mıdır?
Hayır. İkisi de çinko sülfatın hidratlı formlarıdır ancak kristal suyu miktarları farklıdır. Bu nedenle molekül ağırlıkları ve kütle başına düşen elementel çinko oranları aynı değildir.
Çinko Sülfat Heptahidratın çinko oranı yüzde kaçtır?
Saf Çinko Sülfat Heptahidratın teorik elementel çinko oranı yaklaşık %22,7'dir. Ticari ürünün gerçek değeri saflık ve analiz sonuçlarına göre belirlenmelidir.
Çinko Sülfat Heptahidrat satın alırken hangi belgeler kontrol edilmelidir?
Teknik Bilgi Formu (TDS), Güvenlik Bilgi Formu (SDS) ve partiye ait Analiz Sertifikası (COA) incelenmelidir. Tarım veya hayvan besleme uygulamalarında ürünün ilgili kullanım amacına uygun kalite standardını karşılaması da doğrulanmalıdır.